Wil je leren hoe je een icoon maakt in de traditionele stijl? Een icoon schilderen cursus leert je stap voor stap hoe je werkt met ei-tempera op een houten paneel, precies zoals dit al eeuwenlang gebeurt. Of je nu beginner bent of al wat schilderervaring hebt: er zijn cursussen voor elk niveau, van een korte workshop tot een meerdaagse retraite.
Wat leer je bij een icoon schildercursus?
Bij een cursus icoonschilderen leer je de traditionele techniek die de Orthodoxe Kerk al eeuwen gebruikt. Je werkt op een voorbereid houten paneel en schildert met ei-tempera. Dat is een verf gemaakt van eigeel, water en pigment. De techniek vraagt om geduld: je brengt laagje voor laagje kleur aan, en pas na meerdere lagen ontstaat het diepe, warme kleureffect dat iconen zo herkenbaar maakt.
Naast de techniek leer je ook iets over de betekenis van iconen. Een icoon is geen gewoon schilderij. Het wordt beschouwd als een gebedsruimte in beeld. Dat geeft het schilderproces een rustige, meditatieve sfeer die veel cursisten als prettig ervaren.
Hoe ziet een cursus er in de praktijk uit?
Cursussen icoon schilderen bestaan in verschillende vormen. Sommige zijn kortlopend en verdeeld over meerdere dagdelen. Bij mARTinART studio in Den Haag worden de 24 lesuren verspreid over zes dagdelen of vier dagen. Er starten cursussen in het voorjaar en het najaar. Zo kun je zelf kiezen wanneer het je uitkomt.
Er zijn ook meerdaagse cursussen waarbij je een paar dagen intensief aan één icoon werkt. Het Dominicanenklooster in Huissen biedt zo’n cursus aan: van maandagavond tot vrijdag schilder je op een voorbereid paneel met de ei-tempera techniek. De kloosteromgeving past goed bij het meditatieve karakter van het werk.
Kortom: je kunt kiezen voor een cursus dicht bij huis met wekelijkse lessen, of voor een meerdaagse kloosteiretraite waarbij je volledig onderdompelt in het schilderen.
Wat heb je nodig als beginner?
De meeste cursussen leveren het materiaal mee of geven aan wat je moet meenemen. Over het algemeen werk je met:
- Een voorbereid houten paneel, soms voorzien van een grondlaag van krijt en lijm
- Ei-tempera verf, die je soms zelf leert aanmaken van eigeel en pigment
- Fijne penselen, geschikt voor dunne lagen en kleine details
- Een afbeelding of tekening van het iconenmotief dat je gaat schilderen
Ervaring met schilderen is fijn, maar niet nodig. Cursusleiders begeleiden je bij elke stap. Het gaat er niet om dat je snel werkt, maar dat je zorgvuldig en geconcentreerd te werk gaat.
Welke icoon schilder je als beginner?
De meeste beginnerscursussen werken met een vast motief. Dat maakt het leren makkelijker, want de docent kan alle deelnemers dezelfde stappen uitleggen. Populaire motieven voor beginners zijn een gezicht, zoals een heilige, of een eenvoudige Christusfiguur. De lijnwerktekening wordt overgebracht op het paneel voordat je begint te schilderen.
Na verloop van tijd en meer ervaring kun je andere motieven kiezen of je eigen stijl binnen de traditionele regels ontwikkelen.
Waar vind je een cursus icoon schilderen?
Cursussen worden aangeboden door kunstenaars, kloosters en kunststudio’s door heel Nederland. Een paar plekken waar cursussen bekend zijn: Den Haag via mARTinART studio, en het Dominicanenklooster in Huissen. Icoonschilderaar Liesbeth Smulders is ook actief als cursusdocent. Zoek op je woonplaats of op het type cursus dat je wilt: een losse workshop, een reguliere cursus of een meerdaagse retraite.
Let bij het kiezen op de groepsgrootte, het niveau, en of materialen inbegrepen zijn. Een kleinere groep betekent vaak meer persoonlijke begeleiding.
Klaar om te beginnen?
Een icoon schildercursus is een goede keuze als je op zoek bent naar iets dat zowel creatief als rustgevend is. Je leert een eeuwenoude techniek, je werkt met je handen en je neemt aan het einde iets mee dat je zelf hebt gemaakt. Geen eerdere schilderervaring nodig, alleen wat geduld en de bereidheid om langzaam en zorgvuldig te werken. Zoek een cursus die past bij je agenda en je regio, en schrijf je in.
Veelgestelde vragen
Wat is ei-tempera en waarom wordt het bij iconen gebruikt?
Ei-tempera is een verf gemaakt van eigeel, water en kleurpigment. Bij iconen schilderen wordt deze verf al eeuwenlang gebruikt omdat ze snel droogt, helder van kleur blijft en goed hecht op een krijtgrond. De verf laat je toe om heel dunne, transparante laagjes te schilderen, wat kenmerkend is voor de icoontechniek.
Heb ik tekenervaring nodig voor een icoon schilderen cursus?
Nee, tekenervaring is niet nodig. Bij de meeste cursussen wordt het motief al voor je overgebracht op het paneel, zodat je direct kunt beginnen met schilderen. De docent begeleidt je stap voor stap door het proces.
Hoe lang duurt het om één icoon te schilderen?
Dat hangt af van de cursus. Bij een meerdaagse cursus werk je van maandag tot vrijdag aan één icoon. Bij een cursus verdeeld over meerdere dagdelen kan het weken duren. Het schilderen zelf gaat in dunne lagen die telkens moeten drogen, waardoor je het niet kunt overhaasten.
Is een icoon schilderen cursus geschikt als cadeau of als teamactiviteit?
Sommige docenten bieden workshops aan voor kleine groepen, ook als cadeau-ervaring. Voor grotere teams is het verstandig om vooraf contact op te nemen met de cursusaanbieder, omdat het materiaal specifiek is en de groepsgrootte beperkt.
